เครื่องคำนวณอัตรา TOU (On Peak / Off Peak)

วิธีใช้เครื่องคำนวณนี้

1. ใส่หน่วยที่ใช้ต่อปี (ดูจากบิลย้อนหลัง หรือเอาเดือนปกติคูณสิบสอง)
2. ใส่อัตราปกติที่คุณจ่ายอยู่ และอัตรา On Peak กับ Off Peak ของ TOU ที่กำลังพิจารณา
3. ประเมินสัดส่วนที่ย้ายได้จริง — เครื่องซักผ้า เครื่องอบผ้า เครื่องทำน้ำอุ่น ปั๊มสระ และการชาร์จรถ EV ย้ายได้ ส่วนตู้เย็น ไฟส่องสว่าง และแอร์ตอนกลางวันย้ายไม่ได้
4. ใส่ค่าบริการส่วนเพิ่มของ TOU
5. กด คำนวณจุดคุ้มทุน

สูตรจุดคุ้มทุน

อัตรา TOU คือการแลกเปลี่ยน: คุณได้ราคาถูกในช่วงกลางคืน แต่ต้องจ่ายแพงกว่าเดิมในช่วงกลางวัน ดังนั้นมันจะชนะก็ต่อเมื่อคุณย้ายการใช้ไฟได้มากพอ จุดที่ทั้งสองอัตราจ่ายเท่ากันคือ:

ต่ำกว่าสัดส่วนนี้ คุณจ่ายแพงขึ้น ไม่ได้ถูกลง นี่คือการคำนวณที่เว็บเปรียบเทียบส่วนใหญ่ข้ามไป เพราะการโชว์แค่ราคา Off Peak ที่ถูก ๆ ดูน่าสนใจกว่า

สังเกตพจน์ที่สอง ถ้ามิเตอร์ TOU มีค่าบริการรายเดือนสูงกว่า สัดส่วนจุดคุ้มทุนจะสูงขึ้น และสูงขึ้นมากที่สุดสำหรับบ้านที่ใช้ไฟน้อย เพราะบ้านที่ใช้ไฟมากเฉลี่ยค่าคงที่ลงไปในหลายหน่วยได้ แต่บ้านที่ใช้ไฟน้อยทำไม่ได้

TOU ในประเทศไทย: On Peak คือกลางวันวันธรรมดา

อัตรา TOU สำหรับบ้านอยู่อาศัยของ MEA และ PEA แบ่งเวลาอย่างนี้:

• On Peak — 09:00–22:00 น. วันจันทร์ถึงศุกร์ อัตราราว 5.79 บาท/หน่วย
• Off Peak — 22:00–09:00 น. ของวันจันทร์ถึงศุกร์ และตลอด 24 ชั่วโมงของวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดราชการ อัตราราว 2.64 บาท/หน่วย

ตัวเลขทั้งสองยังไม่รวมค่า Ft และ VAT และมีการปรับเป็นระยะ — ให้ยึดอัตราจากบิลของคุณเป็นหลัก ค่าบริการรายเดือนของ TOU สูงกว่าอัตราปกติมาก และการติดตั้งมิเตอร์ TOU มีค่าใช้จ่ายครั้งแรกอยู่หลายพันบาท ทั้งสองอย่างต้องนำมาคิด

ข้อสังเกตสำคัญที่คนไทยมักพลาด: On Peak คือช่วงกลางวันวันธรรมดา ซึ่งเป็นช่วงที่ร้อนที่สุดและแอร์ทำงานหนักที่สุดพอดี ถ้าคุณอยู่บ้านตอนกลางวันและเปิดแอร์ทั้งวัน TOU มีโอกาสสูงมากที่จะทำให้บิลแพงขึ้น ไม่ใช่ถูกลง ในทางกลับกัน ถ้าคุณออกไปทำงานนอกบ้านวันจันทร์–ศุกร์ กลับบ้านค่ำ ๆ ใช้ไฟหนักตอนกลางคืนและวันหยุด TOU อาจคุ้มมาก โดยเฉพาะถ้ามีรถ EV ชาร์จตอนกลางคืน

อีกจุดที่ต้องระวัง: ถ้าคุณติดโซลาร์เซลล์ ไฟที่ผลิตได้ตอนกลางวันจะไปหักกับหน่วย On Peak ที่แพงพอดี ทำให้ TOU และโซลาร์เซลล์เสริมกันได้ดีอย่างมาก

อะไรที่ย้ายไป Off Peak ได้จริง

ตรงนี้ต้องซื่อสัตย์กับตัวเอง เพราะคนมักหลอกตัวเองที่จุดนี้ สิ่งที่ย้ายได้จริง:

• การชาร์จรถ EV — โหลดที่ใหญ่และยืดหยุ่นที่สุดในบ้านยุคใหม่ ลำพังรถคันเดียวย้ายการใช้ไฟได้ 20–40% ของทั้งบ้าน
• เครื่องทำน้ำอุ่นแบบมีถัง / ฮีตปั๊มน้ำร้อน — ตั้งเวลาได้
• เครื่องซักผ้าและเครื่องอบผ้า — ส่วนใหญ่มีฟังก์ชันตั้งเวลาเริ่ม
• ปั๊มน้ำสระว่ายน้ำ ถ้ามี

สิ่งที่ย้ายแทบไม่ได้: แอร์ (นี่คือตัวปัญหาของบ้านไทย เพราะต้องเปิดตอนที่ร้อน ซึ่งตรงกับ On Peak พอดี) ตู้เย็น ไฟส่องสว่าง การทำอาหาร และโหลดพื้นฐานของทุกอย่างที่เสียบปลั๊กทิ้งไว้ สำหรับบ้านที่ไม่มีรถ EV สัดส่วน 25–35% คือเพดานที่สมจริง

คำถามที่พบบ่อย

มิเตอร์ TOU คุ้มไหม?

คุ้มเฉพาะเมื่อคุณย้ายการใช้ไฟได้มากพอ ใส่อัตราของคุณลงไปแล้วเครื่องมือจะบอกเปอร์เซ็นต์ที่ต้องทำให้ได้ หลักคร่าว ๆ คือ ถ้าคุณอยู่บ้านและเปิดแอร์ตอนกลางวันวันธรรมดาเป็นประจำ TOU มักจะทำให้บิลแพงขึ้น

ช่วง On Peak ของ TOU คือเวลาไหน?

09:00–22:00 น. วันจันทร์ถึงศุกร์ ส่วน Off Peak คือ 22:00–09:00 น. วันธรรมดา และตลอดทั้งวันของวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดราชการ

TOU เข้ากับโซลาร์เซลล์ไหม?

เข้ากันดีมาก เพราะแผงโซลาร์ผลิตไฟตอนกลางวัน ซึ่งตรงกับช่วง On Peak ที่แพงที่สุดพอดี ทุกหน่วยที่ผลิตเองจึงหักหน่วยที่แพงที่สุดของบิลออกไป

รถ EV เปลี่ยนคำตอบไหม?

เปลี่ยนอย่างมาก การชาร์จรถ EV เป็นโหลดใหญ่ ยืดหยุ่น และเกือบทั้งหมดทำตอนกลางคืน จึงดันบ้านข้ามจุดคุ้มทุนได้ด้วยตัวเอง ถ้ามีรถ EV และชาร์จที่บ้านตอนกลางคืน TOU น่าพิจารณาอย่างจริงจัง

ต้องนับค่าติดตั้งมิเตอร์ด้วยไหม?

ต้องนับ การเปลี่ยนเป็นมิเตอร์ TOU มีค่าใช้จ่ายครั้งแรกหลายพันบาท และค่าบริการรายเดือนก็สูงกว่า ใส่ส่วนต่างลงในช่องค่าบริการส่วนเพิ่ม ไม่อย่างนั้นคุณจะประเมินการประหยัดสูงเกินจริง

ทำไมอัตรา On Peak ถึงแพงกว่าอัตราปกติ?

เพราะการไฟฟ้าต้องชดเชยส่วนลดที่ให้คุณในช่วง Off Peak นี่คือแก่นของอัตราแบบแบ่งช่วงเวลาทุกระบบในโลก และเป็นเหตุผลว่าทำไมการเปลี่ยนไป TOU โดยไม่เปลี่ยนพฤติกรรมจึงทำให้จ่ายแพงขึ้น