Dag/nachttarief berekenen

Zo gebruik je deze rekentool

1. Vul je jaarverbruik in kWh in (haal het van je jaarafrekening, of vermenigvuldig een gemiddelde maand met twaalf).
2. Vul het enkeltarief in dat je nu betaalt, en het piek- en daltarief van het contract dat je overweegt.
3. Schat het deel dat je realistisch kunt verschuiven — vaatwasser, wasmachine, boiler en elektrische auto kunnen mee; koelkast, verlichting en koken niet.
4. Vul eventuele extra vaste kosten van het tweetarief in.
5. Klik op Bereken het omslagpunt.

De formule voor het omslagpunt

Een tweetarief is een ruil: je krijgt een goedkoop nachttarief, maar je betaalt overdag een hoger tarief dan op een enkeltarief. Het wint dus alleen als er genoeg verbruik daadwerkelijk verschuift. Het punt waarop beide even duur zijn:

Onder dat percentage betaal je méér, niet minder. Precies die berekening slaan vergelijkingssites over — ze laten je het lage nachttarief zien en laten je de rest zelf invullen, want een overstap levert ze provisie op.

Let op de tweede term. Heeft het tweetarief hogere vaste kosten, dan stijgt het omslagpunt — en het stijgt het hardst voor huishoudens met een laag verbruik. Een grootverbruiker smeert die vaste kosten dun uit; een kleinverbruiker kan dat niet.

Nederland: dubbel tarief, dynamisch tarief en het salderingsvraagstuk

In Nederland zijn er twee varianten van dit verhaal, en ze werken heel verschillend.

• Het klassieke dubbeltarief (dag/nacht, met nachttarief doordeweeks van 23:00 tot 07:00 en het hele weekend). Bij veel leveranciers is het verschil tussen dag en nacht zó klein geworden — soms twee of drie cent — dat het omslagpunt onhaalbaar is. Vul de tarieven in en de tool zegt het gewoon.
• Het dynamische contract, waarbij je per uur de beurstarief plus opslag betaalt. Daar zijn de verschillen wél groot: op zonnige middagen en op winderige nachten kan de prijs bijna nul of zelfs negatief zijn, terwijl 17:00-20:00 op een windstille winterdag de duurste uren van het jaar oplevert.

Voor een dynamisch contract gebruik je deze tool zo: neem als "piektarief" de gemiddelde prijs die je in de dure avonduren betaalde en als "daltarief" het gemiddelde van de goedkope uren, beide inclusief energiebelasting en btw. Dat geeft een goede benadering van je jaarresultaat.

Eén nuance die tot 2027 belangrijk blijft: zolang de salderingsregeling geldt, wordt je teruggeleverde zonnestroom weggestreept tegen je afname — ongeacht het uur waarop je hem teruglevert. Bij een dynamisch contract is dat niet zo: daar telt het tijdstip wél. Heb je zonnepanelen en overweeg je dynamisch, reken dan door wat je saldering waard is voordat je overstapt.

Wat telt als verschuifbaar verbruik

Wees hier eerlijk — dit is waar mensen zichzelf voor de gek houden. Doorgaans verschuifbaar:

• Laden van een elektrische auto — de grootste en meest flexibele verbruiker in een modern huis. Een EV alleen al kan 20-40% van het huishoudverbruik naar het dal verplaatsen.
• Warm water — een elektrische boiler of warmtepompboiler op een timer.
• Vaatwasser en wasmachine — vrijwel alle moderne apparaten hebben uitgestelde start.
• De warmtepomp, in beperkte mate, als het huis genoeg thermische massa heeft (vloerverwarming, zware bouw).

Zelden verschuifbaar: koken, verlichting, televisie, koelkast en vriezer, en de sluimerverbruikers die dag en nacht aanstaan. In een huishouden zonder EV of warmtepomp is 25-35% een realistisch plafond — en precies daarom is het omslagpunt zo vaak onhaalbaar.

Deze rekentool werkt voor elk nationaal systeem

De namen verschillen, de wiskunde niet. De tool geldt voor het Nederlandse dubbeltarief, Economy 7 in het VK, heures pleines/heures creuses in Frankrijk, G12 en G12w in Polen, het laag/hoog tarief (NT/VT) in Tsjechië en Slowakije, tarifa bi-horária in Portugal, fasce F1/F2/F3 in Italië, discriminación horaria in Spanje en de tijdsafhankelijke netbeheertarieven in Denemarken.

Eén waarschuwing die het waard is om hardop te zeggen: in sommige markten is het gat tussen dag en nacht zo klein geworden dat het eerlijke antwoord nee, niet overstappen is. Deze rekentool zegt dat gewoon, want hij heeft je niets te verkopen.

Veelgestelde vragen

Loont een dag/nachttarief in Nederland?

Alleen als je genoeg verbruik kunt verschuiven. Bij veel Nederlandse leveranciers is het verschil tussen dag- en nachttarief inmiddels zo klein dat het omslagpunt niet haalbaar is zonder elektrische auto of elektrische boiler. Vul je eigen tarieven in en de tool rekent het uit.

Wanneer is het nachttarief in Nederland?

Meestal doordeweeks van 23:00 tot 07:00 uur en het hele weekend, maar sommige netbeheerders hanteren 21:00 uur als starttijd. Het staat op je contract; controleer het, want het scheelt twee uur per dag.

Is een dynamisch contract iets anders?

Ja. Bij een dynamisch contract betaal je per uur de beursprijs plus opslag, energiebelasting en btw. De prijsverschillen zijn veel groter dan bij een dubbeltarief, maar je draagt ook het prijsrisico. Gebruik voor deze tool het gemiddelde van je dure en je goedkope uren.

Verandert een elektrische auto het antwoord?

Drastisch. Laden is een grote, flexibele en vrijwel altijd nachtelijke verbruiker, dus een EV kan een huishouden in zijn eentje voorbij het omslagpunt duwen. Heb je een EV, dan is een dubbel of dynamisch tarief serieus het overwegen waard.

Waarom is het dagtarief hoger bij een tweetarief?

Omdat de leverancier de korting die hij je 's nachts geeft ergens moet terugverdienen. Dat is de ruil in elk tijdsafhankelijk tarief, en daarom word je slechter van overstappen als je je verbruik niet verschuift.

Moet ik het verschil in vaste kosten meenemen?

Ja, als er een verschil is. Sommige tweetarieven vragen een andere meter of hogere maandkosten. Dat negeren is de meest voorkomende manier waarop mensen hun besparing overschatten.