Zelfverbruik vs. teruglevering — wat is je zonnestroom waard?

Zo gebruik je deze rekentool

1. Kies je land om een typische afnameprijs en terugleververgoeding te laden.
2. Vul je jaaropbrengst in (in Nederland ruwweg 850-950 kWh per kWp op een onbeschaduw dak) en je huishoudverbruik.
3. Stel je zelfverbruikpercentage in — het deel van je opwek dat je direct zelf gebruikt in plaats van terug te leveren.
4. Vul de terugleververgoeding in en, cruciaal, de terugleverkosten die je leverancier per teruggeleverde kWh in rekening brengt.
5. Klik op Bereken de waarde van mijn zonnestroom.

1 januari 2027: het einde van de salderingsregeling

Dit is de belangrijkste datum in de Nederlandse zonnestroom, en het is de reden dat deze rekentool bestaat.

Heel 2026 geldt de salderingsregeling nog voluit. Elke kWh die je teruglevert, wordt weggestreept tegen een kWh die je afneemt — inclusief energiebelasting en btw. Een teruggeleverde kWh is dus vandaag ongeveer €0,30-0,35 waard, precies evenveel als een kWh die je zelf verbruikt. Het maakt in 2026 financieel niet uit óf je je zonnestroom zelf gebruikt of teruglevert.

Vanaf 1 januari 2027 is dat voorbij. Dan krijg je voor teruggeleverde stroom alleen nog een terugleververgoeding. De wet schrijft voor dat die minimaal 50% van het kale leveringstarief moet zijn; in de praktijk komt dat neer op ruwweg €0,06-0,10 per kWh. Een teruggeleverde kWh is dan nog maar een fractie waard van een zelf verbruikte kWh.

En daar komt het venijn:

Terugleverkosten: de post die de rest opeet

Naast een lage vergoeding rekenen veel leveranciers óók nog terugleverkosten: een bedrag dat je bétaalt per teruggeleverde kilowattuur (of als vaste maandelijkse staffel op basis van je teruglevering). De motivering is dat teruglevering hun inkoop duurder maakt. Het effect is dat de netto-opbrengst van een teruggeleverde kWh richting nul kan zakken — of zelfs negatief kan worden.

De verschillen tussen leveranciers zijn enorm. Eneco is consequent een van de duurste geweest; sommige kleinere leveranciers rekenen niets of nauwelijks iets. Dat is geen detail: het is bij veel huishoudens het verschil tussen honderden euro's per jaar en nul.

Precies dat is wat het veld terugleverkosten in deze rekentool doet. Vul de vergoeding van je contract in en de terugleverkosten die je leverancier hanteert, en je ziet meteen wat er onder de streep overblijft. Is die uitkomst nul of negatief, dan is teruglevering geen inkomstenbron meer maar een kostenpost — en verandert alles aan hoe je je installatie zou moeten gebruiken.

Praktisch gevolg voor 2027: vergelijk leveranciers niet meer alleen op het leveringstarief, maar op het combinatiepakket van tarief, terugleververgoeding én terugleverkosten. Met zonnepanelen kan de "goedkoopste" leverancier zomaar de duurste blijken.

Zelfverbruik en zelfvoorziening zijn niet hetzelfde

Deze twee getallen worden voortdurend door elkaar gehaald, ook door installateurs, en ze beantwoorden totaal verschillende vragen.

Een groot systeem op een klein huis kan een laag zelfverbruikpercentage hebben (het meeste gaat het net op) en tegelijk een hoge zelfvoorzieningsgraad (het dekt alsnog het grootste deel van wat je gebruikt). Een klein systeem op een verbruikend huis is precies andersom. Vanaf 2027 voorspelt alleen het zelfverbruik het geld, want alleen zelfverbruik vermijdt de volle afnameprijs.

Vandaar de praktische conclusie voor 2026: gebruik dit jaar om je zelfverbruik te verhogen vóórdat salderen stopt. Was- en vaatwasmachine op een timer midden op de dag, boiler of warmtepomp overdag laten draaien, elektrische auto thuis laden in de zon. Elk procentpunt zelfverbruik dat je nu inbouwt, is vanaf 2027 direct geld waard.

Wat het resultaat je vertelt

• Netto waarde per teruggeleverde kWh — de vergoeding minus de terugleverkosten. Zit die rond nul, dan is teruglevering liefdadigheid.
• Waarde van zelf verbruikte energie tegenover de waarde van teruggeleverde energie.
• Verlies door teruglevering — wat die teruggeleverde kilowatturen waard waren geweest als je ze zelf had gebruikt. Dit getal is wat een thuisbatterij, een timer of gewoon overdag wassen rechtvaardigt.
• Zelfverbruik- en zelfvoorzieningspercentage, naast elkaar.

Een bruikbare vuistregel: is een teruggeleverde kWh minder dan een kwart waard van een afgenomen kWh, dan levert elke kWh die je naar de daglichturen kunt verschuiven je meer dan vier keer zoveel op als teruglevering.

Veelgestelde vragen

Wanneer stopt de salderingsregeling?

Op 1 januari 2027. Heel 2026 geldt saldering nog volledig: teruggeleverde stroom wordt één-op-één weggestreept tegen afgenomen stroom, inclusief energiebelasting en btw. Vanaf 2027 krijg je alleen nog een terugleververgoeding.

Wat is de terugleververgoeding in 2027?

Wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief. In de praktijk komt dat waarschijnlijk neer op ongeveer €0,06 tot €0,10 per kWh, tegenover een afnameprijs van €0,30-0,35. Een teruggeleverde kWh is dan nog maar een fractie waard van een zelf verbruikte.

Wat zijn terugleverkosten?

Een bedrag dat je leverancier je in rekening brengt per teruggeleverde kilowattuur, bovenop de vergoeding die hij je betaalt. De verschillen tussen leveranciers zijn groot — Eneco is een van de duurste — en de terugleverkosten kunnen de vergoeding vrijwel volledig opeten. Vul ze in het veld terugleverkosten in en je ziet meteen wat er overblijft.

Wat moet ik doen voordat saldering stopt?

Verhoog je zelfverbruik. Zet vaatwasser en wasmachine op een timer midden op de dag, laat je boiler of warmtepomp overdag draaien, laad je auto in de zon. Vergelijk daarnaast leveranciers op de combinatie van leveringstarief, terugleververgoeding én terugleverkosten — niet alleen op het tarief.

Is een thuisbatterij nu de moeite waard?

Vergelijk het getal 'verlies door teruglevering' met de jaarlijkse kosten van een batterij (de aanschafprijs gedeeld door de verwachte levensduur). Een batterij verdient alleen het verschil tussen de afnameprijs en de netto terugleverwaarde, min de rendementsverliezen — dus hoe groter dat gat, hoe beter een batterij eruitziet. Na 2027 wordt dat gat in Nederland fors groter.

Hoeveel leveren mijn panelen op?

Vuistregel: 850-950 kWh per geïnstalleerde kWp in Nederland en België, 1.000-1.300 in Centraal-Europa, 1.400-1.800 in Spanje, Italië en Portugal — uitgaande van een onbeschaduw dak met een redelijke oriëntatie.