Warmtepomp verbruik en stookkosten berekenen

Zo gebruik je deze rekentool

1. Kies je land. Dat laadt de lokale stroomprijs en, belangrijker, de brandstof waar je feitelijk tegen concurreert — gas in Nederland, België en Duitsland, stadsverwarming in Scandinavië, kolen in Polen.
2. Vul je jaarlijkse warmtevraag in kWh in. Stook je op gas, reken dan je m³ om: 1 m³ aardgas ≈ 9,77 kWh.
3. Vul de SCOP van de warmtepomp in (het seizoensrendement — het eerlijke jaargemiddelde, niet het laboratoriumcijfer op de doos).
4. Pas de prijs en het rendement van je huidige systeem aan, vul de installatiekosten en de ISDE-subsidie in, en klik op Vergelijk de stookkosten.

De enige eerlijke manier om verwarmingssystemen te vergelijken

De stroomprijs met de gasprijs vergelijken is zinloos, want ze kopen verschillende hoeveelheden warmte. Gas van €0,12/kWh in een HR-ketel met 95% rendement levert een kilowattuur warmte voor €0,126. Stroom van €0,33/kWh door een warmtepomp met SCOP 3,5 levert diezelfde kilowattuur warmte voor €0,094. De dure brandstof wint.

Bij een warmtepomp is dat "rendement" de SCOP — een SCOP van 3,5 betekent 350% rendement, omdat de pomp warmte verplaatst in plaats van maakt. Precies die omrekening onderscheidt deze rekentool van de tools die alleen brandstofprijzen naast elkaar zetten.

Reken je met gas, denk dan aan de eenheid. Je gasrekening staat in kubieke meters, niet in kilowattuur. In Nederland geldt 1 m³ ≈ 9,77 kWh. Een huishouden dat 1.200 m³ per jaar stookt, heeft dus ongeveer 11.700 kWh aan gas verbruikt, en bij een ketelrendement van 95% is dat ruwweg 11.100 kWh nuttige warmte.

Het omslagpunt in SCOP — het getal om te onthouden

Het resultaat geeft je een getal zoals 2,8. Dat betekent: bij jouw stroomprijs en jouw huidige brandstofprijs moet een warmtepomp over het hele jaar gemiddeld minstens een SCOP van 2,8 halen om goedkoper te stoken dan wat je nu hebt. Daaronder kost hij je geld.

Dat is een toets die je op elke offerte kunt loslaten. Een moderne lucht-waterwarmtepomp in een goed geïsoleerd huis met vloerverwarming haalt realistisch een SCOP van 3,5-4,5. Dezelfde unit in een slecht geïsoleerd huis met kleine, hete radiatoren haalt misschien 2,5. Is jouw omslagpunt 3,4 en is je huis van het tweede soort, dan is het eerlijke antwoord dat een warmtepomp je geen geld bespaart tot je de afgifte of de isolatie aanpakt.

De aanvoertemperatuur is de knop waar je aan draait. Elke 5 °C die je die kunt verlagen, levert ongeveer 10-15% extra SCOP op. Daarom zijn lagetemperatuurradiatoren of vloerverwarming vaak een betere eerste investering dan de warmtepomp zelf.

Nederland 2026: hybride, volledig elektrisch of nog even wachten?

Twee dingen zijn hier belangrijk, en beide staan verkeerd in oudere artikelen.

De hybride-warmtepompverplichting is geschrapt. Het plan om vanaf 2026 bij vervanging van een cv-ketel een hybride warmtepomp verplicht te stellen, gaat niet door. Je mág dus gewoon een nieuwe HR-ketel plaatsen. Dat maakt de keuze weer een puur economische afweging — en dat is precies waar deze rekentool voor is.

Een hybride warmtepomp is een tussenweg met een eigen rekensom. Hij neemt doorgaans 60-80% van de warmtevraag over en laat de ketel de koudste dagen en het warme tapwater doen. Wil je dat doorrekenen, vul dan alleen dat deel van je warmtevraag in als warmtepompvraag, en houd de rest op gas. De installatiekosten liggen fors lager dan bij een volledig elektrische warmtepomp, waardoor de terugverdientijd vaak korter is — ook al is de jaarbesparing kleiner.

Vergeet ten slotte het vastrecht van je gasaansluiting niet. Ga je volledig van het gas af, dan verdwijnt ook die vaste post van je rekening (enkele honderden euro's per jaar). Dat voordeel zit niet in de vergelijking hierboven — tel het er zelf bij op, want het maakt de zaak voor de volledig elektrische warmtepomp merkbaar beter.

Gas is niet overal de tegenstander

De meeste warmtepomprekentools vergelijken met een gasketel, want ze zijn geschreven voor Nederland, België, Duitsland of het VK. Voor een groot deel van Europa is dat zinloos:

• Zweden, Finland, Denemarken: gasketels bestaan er nauwelijks. De echte concurrent is stadsverwarming, die als geleverde warmte wordt afgerekend en dus bij de gebruiker vrijwel 100% rendement heeft — een veel taaiere benchmark dan een gasketel.
• Noorwegen: oliestook is sinds 2020 verboden en er is geen gasnet. De concurrent is directe elektrische verwarming, waardoor de besparing simpelweg (1 − 1/SCOP) is — zo'n 70% bij een SCOP van 3,3.
• Polen: in oudere huizen wordt nog volop kolen gestookt, met laag rendement maar lage kosten.
• Denemarken, 2026: de elektriciteitsbelasting is bijna volledig geschrapt, waardoor oudere Deense vergelijkingen nu het verkeerde antwoord geven.

Deze rekentool laadt de brandstof die voor jouw land daadwerkelijk relevant is, en laat je hem aanpassen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp per jaar?

Deel je warmtevraag door de SCOP. Een rijtjeshuis met 11.000 kWh warmtevraag en een warmtepomp met SCOP 3,5 verbruikt ongeveer 3.100 kWh elektriciteit per jaar. Bij €0,33/kWh is dat ruwweg €1.030 aan stookkosten.

Hoe reken ik m³ gas om naar kWh?

Vermenigvuldig met 9,77. In Nederland levert 1 m³ aardgas ongeveer 9,77 kWh aan energie (de bovenwaarde ligt hoger, maar 9,77 is de gebruikelijke rekenwaarde voor de energie-inhoud). 1.200 m³ komt dus neer op ongeveer 11.700 kWh.

Wordt een hybride warmtepomp in 2026 verplicht?

Nee. De geplande verplichting bij ketelvervanging vanaf 2026 is geschrapt. Je kunt gewoon een nieuwe HR-ketel plaatsen; de keuze voor een warmtepomp is puur economisch geworden.

Wat is SCOP en waarom niet COP?

COP is het rendement in één werkpunt, meestal een gunstig gekozen punt. SCOP is het seizoensgemiddelde over een heel stookseizoen, inclusief de koude dagen waarop de pomp het zwaarst werkt. Fabrikanten noemen beide; alleen de SCOP voorspelt je rekening.

Welke SCOP kan ik realistisch verwachten?

Een lucht-waterwarmtepomp in een goed geïsoleerd huis met vloerverwarming: 3,5-4,5. Dezelfde unit op oude hogetemperatuurradiatoren: 2,5-3,0. Bodemwarmte: 4,0-5,0. Een hybride opstelling haalt op het warmtepompdeel vaak 3,0-3,5.

Zitten onderhoud en het vastrecht van de gasaansluiting in de berekening?

Nee — de tool vergelijkt stookkosten en verdient de installatie terug. Beide systemen hebben onderhoudskosten, en ga je volledig van het gas af, dan verdwijnt ook het vastrecht van je gasaansluiting (enkele honderden euro's per jaar). Dat maakt de zaak voor de warmtepomp beter; tel het er zelf bij op.